ایران و ژاپن؛ از ناکامی در لیگ ملت‌ها تا جدال دوباره برای تاج آسیا

به گزارش خبر حرفه ای از مهر؛ والیبال ایران پس از پشت سر گذاشتن یکی از ضعیف‌ترین دوره‌های خود در لیگ ملت‌های ۲۰۲۶، حالا در آستانه رقابتی قرار گرفته که می‌تواند فرصتی برای جبران بخشی از ناکامی‌های اخیر باشد؛ مسابقات قهرمانی مردان آسیا که از ۱۳ تا ۲۲ شهریورماه در فوکوئوکای ژاپن برگزار می‌شود و همزمان نخستین مرحله انتخابی المپیک ۲۰۲۸ لس‌آنجلس نیز خواهد بود.

تیم ملی ایران در لیگ ملت‌های ۲۰۲۶ نتوانست انتظارات را برآورده کند و در پایان مرحله مقدماتی با ثبت تنها سه پیروزی مقابل ۹ شکست، در جایگاه پانزدهم جدول ایستاد؛ نتیجه‌ای که یکی از ضعیف‌ترین عملکردهای ایران در تاریخ حضورش در این رقابت‌ها محسوب می‌شود. ایران در طول این مسابقات فراز و نشیب زیادی داشت و اگرچه در مقاطعی نشانه‌هایی از توانایی‌های نسل جدید خود نشان داد، در نهایت نتوانست ثبات لازم را برای قرار گرفتن در جمع مدعیان ایجاد کند.

با این حال، یکی از مهم‌ترین نمایش‌های ایران در این رقابت‌ها برابر ژاپن رقم خورد؛ تیمی که در پایان مرحله مقدماتی لیگ ملت‌ها در صدر جدول لیگ ملت‌ها قرار داشت و هیچ شکستی را تجربه نکرده بود. ژاپن دو ست نخست را با نتایج ۲۵ بر ۱۹ و ۲۵ بر ۱۹ از ایران گرفت و در آستانه یک پیروزی آسان قرار گرفت، اما ملی‌پوشان ایران ورق را برگرداندند.

ایران در ست سوم با نتیجه ۲۵ بر ۲۰ به بازی برگشت و در ست چهارم نیز ۲۵ بر ۲۳ پیروز شد تا مسابقه به ست سرنوشت‌ساز پنجم کشیده شود. در نهایت ژاپن در یک ماراتن نزدیک ۱۵ بر ۱۲ به پیروزی رسید تا ایران با وجود شکست، یکی از مهم‌ترین کامبک‌های خود در لیگ ملت‌ها را برابر صدرنشین مسابقات رقم زده باشد. البته ژاپن با پیروزی برابر ایران ششمین برد متوالی خود را به دست آورد و همچنان بدون شکست به صدر جدول رفت.

این مسابقه از یک جهت دیگر نیز اهمیت دارد؛ چراکه نشان داد فاصله ایران با یکی از قدرت‌های اصلی آسیا، دست‌کم در یک مسابقه پنج‌سته، آن‌قدرها هم که نتیجه کلی لیگ ملت‌ها نشان می‌دهد زیاد نیست. ایران پس از اینکه دو ست ابتدایی توانست ساختار بازی خود را تغییر دهد، فشار بیشتری روی ژاپن ایجاد کند و مسابقه را تا آستانه یک پیروزی بزرگ پیش ببرد؛ هرچند در نهایت تجربه و خونسردی ژاپنی‌ها در امتیازات پایانی ست پنجم تعیین‌کننده شد. اکنون دو تیم بار دیگر در شرایطی متفاوت مقابل یکدیگر قرار خواهند گرفت. ژاپن در خانه به دنبال تثبیت جایگاه خود در والیبال آسیاست و ایران نیز امیدوار است با عبور از روزهای سخت لیگ ملت‌ها، چهره متفاوتی در قهرمانی آسیا نشان دهد.

تقابل ایران و ژاپن البته سابقه‌ای طولانی و پراهمیت در قهرمانی آسیا دارد. دو تیم در سال‌های اخیر بارها برای مدال طلا مقابل یکدیگر قرار گرفته‌اند و چهار فینال از سال ۲۰۰۹ تاکنون میان این دو قدرت آسیایی برگزار شده است. حاصل این چهار فینال، سه پیروزی برای ژاپن و یک پیروزی برای ایران بوده است. نخستین فینال این دوره در سال ۲۰۰۹ در مانیل برگزار شد؛ جایی که ژاپن با نتیجه ۳ بر یک از سد ایران گذشت و قهرمانی را از آن خود کرد. این مسابقه نخستین فینال قهرمانی آسیا میان دو تیم در این بازه بود و ایران به مدال نقره رسید.

شش سال بعد، در سال ۲۰۱۵، دو تیم بار دیگر در تهران برای کسب عنوان قهرمانی روبه‌روی هم قرار گرفتند. این بار نیز ژاپن دست بالا را داشت و با پیروزی ۳ بر یک برابر میزبان، جام قهرمانی را بالای سر برد.

فینال سوم اما پایان متفاوتی داشت. در سال ۲۰۲۱ و در شهر چیبا، ایران توانست در خانه ژاپن انتقام شکست‌های قبلی را بگیرد و با نمایشی قدرتمند، میزبان را ۳ بر صفر شکست دهد. سه ست این مسابقه به سود ایران تمام شد تا تیم ملی چهارمین قهرمانی خود در آسیا را جشن بگیرد. اما آخرین فینال دو تیم در سال ۲۰۲۳ در ارومیه برگزار شد و این بار ژاپن پاسخ شکست دو سال قبل را داد. ژاپنی‌ها در فینال با نتیجه ۳ بر صفر ایران را شکست دادند؛ مسابقه‌ای که در آن ژاپن پیروز شد و قهرمان آسیا شد.

به این ترتیب، تاریخچه فینال‌های اخیر دو تیم به سود ژاپن است؛ سه قهرمانی برای ژاپن مقابل یک قهرمانی برای ایران در چهار رویارویی مستقیم. با این حال، برد ایران در فینال ۲۰۲۱ نشان داده است که این رقابت هیچ‌گاه یک‌طرفه نبوده و هر دو تیم تجربه شکست و پیروزی برابر یکدیگر را دارند.

در آستانه قهرمانی آسیا ۲۰۲۶، البته شرایط دو تیم نیز بدون ابهام نیست. در اردوی ژاپن، وضعیت یوکی ایشیکاوا، کاپیتان و دریافت‌کننده این تیم، همچنان یکی از موضوعات مورد توجه است. ایشیکاوا به دلیل مشکلات ناحیه گردن در تمرینات گروهی حضور ندارد و پس از پایان لیگ ملت‌ها برنامه تمرینی اختصاصی خود را دنبال کرده است. هدف او بازگشت کامل برای مسابقات قهرمانی آسیاست.

ژاپن در خط میانی نیز با مشکلاتی مواجه شده است. کنتارو تاکاهاشی به دلیل مصدومیت اردوی تیم را ترک کرده و تایشی اونودرا نیز با مشکل جسمانی روبه‌روست و قرار است برای چند روز تمرینات انفرادی داشته باشد. در سوی دیگر، بازگشت ران تاکاهاشی می‌تواند خبر مهمی برای ژاپن باشد. این بازیکن که یکی از چهره‌های برجسته ژاپن در لیگ ملت‌های ۲۰۲۶ بود، در شرایط خوبی قرار دارد و می‌تواند یکی از مهره‌های تعیین‌کننده میزبان در قهرمانی آسیا باشد. کیهان تاکاهاشی، بازیکن دورگه ایرانی-ژاپنی نیز در تمرینات عملکرد مثبتی داشته و توانسته نظر کادرفنی ژاپن را جلب کند.

در چنین شرایطی، قهرمانی آسیا برای ایران تنها یک رقابت قاره‌ای نیست؛ فرصتی است برای بازسازی اعتبار تیمی که لیگ ملت‌های ۲۰۲۶ را با نتیجه‌ای دور از انتظار به پایان رساند. از سوی دیگر، ژاپن پس از نمایش قدرتمند در لیگ ملت‌ها و با توجه به امتیاز میزبانی، یکی از اصلی‌ترین مدعیان قهرمانی خواهد بود.

تقابل دوباره ایران و ژاپن می‌تواند فرصت خوبی برای ایران باشد تا نشان دهد بازگشت خوب مقابل این تیم قدرتمند در لیگ ملت‌ها اتفاقی نبوده است. اگر ایران همان نمایش را تکرار کند، این بار می‌تواند نتیجه متفاوتی مقابل ژاپن بگیرد.