پیشرفت 73 درصدی شبکه ملی اطلاعات

وحید یزدانیان در گفت‌وگو با ایسنا، درباره آخرین آمار پیشرفت پروژه شبکه ملی اطلاعات گفت:آخرین ارزیابی که مرکز ملی فضای مجازی در انتهای سال ۱۴۰۳ از میزان پیشرفت پروژه انجام داده ۵۸.۹۴ درصد بوده است. این ارزیابی معمولاً در انتهای سال و اسفندماه انجام می‌شود.اسفند ۱۴۰۴ هم در شرایط جنگ به سر می بردیم و مرکز ملی فضای مجازی ارزیابی مجددی انجام نداد و لذا آن چیزی که مستندا از عملکرد داریم با توجه به اینکه ناظر شبکه، مرکز ملی فضای مجازی است عدد ۵۸.۹۴ درصد است.

وی ادامه داد: با این حال مرکز ملی فضای مجازی ارزیابی داخلی در این خصوص دارد که بعداً آن را منعکس می‌کنیم. طبق آن خود ارزیابی که انجام دادیم میزان پیشرفت پروژه بیش از ۷۳ درصد است یعنی عملکرد بر اساس خود ارزیابی که انجام گرفته به این عدد رسیده ایم.بنابراین عدد ۵۸.۹۴ ارزیابی مستند و عدد ۷۳.۵ درصد ارزیابی مرکز ملی فضای مجازی است. 

معاون توسعه شبکه ملی اطلاعات با اشاره به رشد حدود ۱۴ درصدی شبکه ملی اطلاعات در یکسال گذشته اظهار کرد: این ارزیابی بر اساس هفت محور صورت گرفته که شامل محور توسعه زیرساخت ارتباطی، توسعه زیرساخت اطلاعاتی، توسعه خدمات پایه،مزیت بخشی و مدل اقتصادی، استقلال و مدیریت یکپارچه،ارتقای امنیت و سالم سازی و بومی سازی است و ۹۰ درصد عملکرد مرکز ملی فضای مجازی در زمینه دو محور بسیار مهم یعنی استقلال و مدیریت یکپارچه و محور توسعه زیرساخت ارتباطی است و پیشرفت چشمگیری داشتیم.

طبق خود ارزیابی مرکز ملی فضای مجازی، میزان پیشرفت پروژه به بیش از ۷۳ درصد رسیده است.

وی افزود: بیشتر عملکرد وزارت ارتباطات نیز روی همین دو محور است و نسبت به این دو محور تکلیف دارد. بحث استقلال و مدیریت یکپارچه تضمین کننده استقلال شبکه است و اینکه شبکه به صورت یکپارچه مدیریت شود، نکته بسیار مهمی است.

معاون توسعه شبکه ملی اطلاعات درباره پایین بودن عملکرد کلی شبکه،توضیح داد: درحال حاضر در زمینه محورهایی مثل مدل اقتصادی، مزیت بخشی و امنیت و سالم سازی عملکرد حدود ۵۰ درصد و در بحث بومی سازی حدود ۴۰ درصد است که سرجمع عملکرد شبکه ملی اطلاعات را پایین می آورد وگرنه عملکرد ما در زمینه دو محور پیش گفته ۹۰ درصد بوده است.

یزدانیان با بیان اینکه درخصوص شبکه ملی اطلاعات باید یک اعتماد عمومی ایجاد شود،گفت:با ایجاد اعتماد، سرمایه بخش خصوصی وارد شبکه شده و توسعه و رونق شبکه با همت بخش خصوصی محقق می شود تا بازده اقتصادی داشته باشد. 

وی درعین حال تکالیف و مأموریت های سایر دستگاه‌ها برای توسعه شبکه ملی اطلاعات را یادآور شد و گفت:یکی از محورهای بحث شبکه ملی اطلاعات، بومی سازی است که عملکرد آن ۴۰ درصد است.بحث بومی سازی تنها تکلیف وزارت ارتباطات نیست و وزارتخانه‌های متعدد دیگر ،شرکت های دانش بنیان و بخش خصوصی هم در آن مشارکت دارند.ارزیابی ما درباره عملکرد بومی‌سازی اکنون حدود ۶۰ درصد است و همین مسأله عملکرد ۹۰ درصدی را پایین می آورد و لذا دلیل بودن عملکرد کلی شبکه این است که وزارت ارتباطات تنها دستگاه مسئول نیست و باید دستگاه‌های دیگر نیز به تکالیف خود در این خصوص عمل کنند.

درخصوص شبکه ملی اطلاعات باید یک اعتماد عمومی ایجاد شود، سایر دستگاه‌ها به تکالیف خود در این زمینه عمل کنند و بازنگری در طرح کلان و معماری شبکه ملی اطلاعات صورت گیرد.

معاون توسعه شبکه ملی اطلاعات ضمن اشاره به لایه های شبکه ملی اطلاعات گفت: شبکه ملی اطلاعات یک مدل چهار لایه است که زیرساخت شبکه لایه اول، خدمات شبکه ملی اطلاعات لایه دوم، خدمات کاربردی لایه سوم و محتوا لایه چهارم آن است و تقسیم بندی شبکه ملی اطلاعات بر اساس این چهار لایه صورت می‌گیرد و همه ارزیابی‌هایی که راجع به شبکه درحال انجام است، متمرکز بر دو لایه زیرساخت و خدمات شبکه است درحالی که آن چیزی که جامعه با آن سروکار دارد، لایه محتوا و خدمات کاربردی است.

یزدانیان ادامه داد:خدمات کاربردی شامل دولت الکترونیک،سلامت الکترونیک، آموزش الکترونیک، خدمات اینترنت اشیا ،خدمات صوت و تصویر، خدمات هوش مصنوعی و .. است و محتوا شامل بازی و سرگرمی،محتوای صوت و تصویر،محتوای داده یا محتوای پیام رسان های شبکه های اجتماعی است و لذا آن چیزی که مردم احساس می کنند، این دو لایه است و طبعا وزارت ارتباطات در این زمینه نقش اصلی را برعهده ندارد ولی وارد این حوزه ها شده‌ایم  و کمک می کنیم و وزارت ارتباطات هم پیگیر است.

وی خاطرنشان کرد: اینکه مدام عنوان می شود چرا شبکه ملی اطلاعات راه نمی افتد؟ دلیلش همان دولایه ای است که تمرکز روی آنهاست و ۱۵ دستگاه دیگر در کنار وزارت ارتباطات مشارکت دارند که باید سهم خود را بپردازند.

معاون توسعه شبکه ملی اطلاعات با تاکید بر اینکه نباید به دوگانه اینترنت و شبکه ملی اطلاعات دامن زد،افزود: طی سال‌های گذشته دوگانه ای میان اینترنت و شبکه ملی اطلاعات به وجود آمده بود که تلاش کردیم آن را برطرف کنیم. شبکه ملی اطلاعات به معنای حذف اینترنت نیست و نباید آن را به‌عنوان مجموعه‌ای جدا از دسترسی‌های بین‌المللی تعریف کرد.این دوگانه اشتباه است و باید اعتماد به شبکه ملی اطلاعات وجود داشته باشد.شبکه ای که تضمین کننده دسترسی مردم هست و مردم با آن ارتباط می گیرند و در سایه اعتماد،بخش خصوصی سرمایه گذاری می کند.

با وجود آنکه در دوران جنگ،قطعی اینترنت و قطع دسترسی مردم تلخ بود ولی شبکه ملی اطلاعات امتحان خود را پس داد و در بسیاری از خدمات خود توانست اعتماد و رضایت مردم را جلب کند.

یزدانیان بازنگری در طرح کلان و معماری شبکه ملی اطلاعات را در کنار ایجاد اعتماد عمومی و تحقق تکالیف دستگاه‌ها در رشد و پیشرفت شبکه ملی اطلاعات موثر دانست و گفت: طرح کلان و سند معماری شبکه ملی اطلاعات در سال ۱۳۹۸ تدوین و سال ۱۳۹۹ تصویب شد.طبق قانون هر دو سال یک بار  سند طرح کلان و معماری شبکه اطلاعات باید از سوی مرکز ملی فضای مجازی و با همکاری وزارت ارتباطات بازنگری شود.سال های اول بحث هوش مصنوعی مطرح و به این گستردگی نبود یا در زیست بوم جست‌وجو همه سراغ موتور جست‌وجو و گوگل می رفتند ولی اکنون حرفه ای‌ها کمتر به سراغ موتور جست و جو می روند و از ابزارها و دستیارهای هوش مصنوعی استفاده می کنند چون مدل جست‌وجو تغییر کرده و هوش مصنوعی،فناوری های نوین و واقعیت افزوده ظهور کرده اند لذا طبیعی است که مدل های ارزیابی ما هم باید تغییر کند و کیفی تر و دقیق تر شود.

وی در بخش دیگری از گفت وگو درباره اینکه آیا می توان به شبکه ملی اطلاعات در شرایط بحرانی نظیر جنگ جهت سهولت دسترسی مردم اتکا کرد؟ گفت: آن تلقی که از شبکه ملی اطلاعات برای ایجاد دسترسی پایدار مردم داریم، شدنی است.حقیقتا زحمات فراوانی هم از جانب بخش دولتی هم از جانب بخش خصوصی کشیده شده و توسعه دهندگان نرم افزار و پلتفرم ها که  بخش عمده آنها نخبگان و دانشگاهیان و شرکت‌های دانش بنیان بودند در این مسیر  تلاش بسیاری صورت دادند.اتفاقا دوران جنگ، چه جنگ ۱۲ روزه چه جنگ رمضان بستری بود برای تست پایداری شبکه و ما توانستیم نقاط قوت و ضعف را شناسایی کنیم.قطعا نواقصی در بین بوده که نمی توان انکار کرد.انصافا قطعی اینترنت و دسترسی مردم تلخ بود ولی علی رغم تلخی قطعی اینترنت، شبکه ملی اطلاعات امتحان خود را پس داد و در بسیاری از خدمات خود توانست اعتماد و رضایت مردم را جلب کند.

معاون توسعه شبکه ملی اطلاعات تصریح کرد: مردم از پیام رسان‌های داخلی به خوبی استفاده کردند و علی رغم اینکه حجم زیادی تبادل اطلاعات و صوت و تصویر انجام می شد اما خدمات الکترونیک قطع نشد. مردم در همان دوران جنگ کار اداری خود را به سهولت انجام دادند.

به گفته وی بیش از یک میلیارد تراکنش در مرکز تبادلات الکترونیکی در سازمان فناوری اطلاعات به ثبت رسید و مردم با ثبت درخواست خدمات مورد نیاز خود را بر پایه نسخ الکترونیک دریافت کردند و اختلالاتی که در ابتدا وجود داشت به سرعت و با فوریت برطرف شد تا کار مردم زمین نماند.