چوبک: با ثبت الموت کامروا شدم

به گزارش خبر حرفه ای از ایرنا؛ حمیده چوبک در پاسخ به این پرسش که بعد از شنیدن خبر تایید پرونده قلعه الموت چه احساسی داشتید، اینگونه توضیح داد و افزود: نمی‌دانم واکنش من چگونه بود و چه انعکاسی در بین مردم داشت اما بار سنگینی بر دلم بود و نگرانی عمیق و دلواپسی داشتم. فکر می‌کردم عمر کاری من کفاف نمی‌دهد که ثبت جهانی الموت را مشاهده کنم چون چالش‌های زیادی وجود داشت که گفتنی نیست اما وقتی این پرونده در یونسکو به ثبت رسید، رها و کامروا شدم.

مدیر پایگاه میراث جهانی الموت در پاسخ به پرسش دیگری مبنی بر اینکه چه چالش‌هایی برای ثبت این پرونده وجود داشت، اظهار کرد: طبق برنامه‌ریزی‌ها باید منظر فرهنگی همه قلعه‌ها را کار می‌کردیم اما مشکلاتی وجود داشت و این کار انجام نشد. این چالش‌ها در همه جا وجود دارد، ما با امکانات محدود توانستیم این مجموعه را در جهان ثبت کنیم.

چوبک تاکید کرد: اعتباراتی که به بخش میراث فرهنگی اختصاص داده می‌شود هرگز پاسخگوی حجم گسترده آثار ارزشمند کشور نیست. زمانی که خانم تاناکوچی مسئول یونسکو در ایران بود، به صراحت گفت «کل اعتبار میراث‌فرهنگی ایران برابر با هزینه یک پروژه مطالعاتی در جهان است.»

وی افزود: ما با امکانات و اعتبارات جهانی فاصله زیادی داریم و همین کمبود منابع فنی و مالی باعث می‌شود رسیدن به اهداف زمان‌برتر و دشوارتر شود، با این وجود، اینکه توانسته‌ایم این آثار را تا این حد شناسایی، کاوش و بررسی کنیم مانند یک معجزه است.

متخصصان جوان الموت؛ از شور تا گریز

مدیر پایگاه میراث جهانی الموت به نقش نیروهای متخصص اشاره کرد و گفت: گروهی جوان و حدود ۳۰ نفره که همگی متخصص و تراز اول بودند، خارج از چارچوب‌های سخت اداری، همچون سربازان در میدان عمل، شبانه‌روز در پایگاه کار می‌کردند.

وی افزود: وقتی امکانات مالی کاهش می‌یابد، انگیزه این نیروهای جوان نیز آسیب می‌بیند و ناچار به ترک کار می‌شوند. اکنون با خلأ نیروهای متخصص مواجه هستیم که امیدواریم با تدابیر اتخاذ شده، زمینه تامین این نیروها فراهم شود تا بتوانیم به چارچوب فعالیت‌های قبلی بازگردیم و طبق برنامه ۱۰ ساله یونسکو به تعهدات خود عمل کنیم.

روش سنتی مرمت الموت، مورد تایید یونسکو

مدیر پایگاه میراث جهانی الموت در پاسخ به پرسشی درباره چالش‌های مرمتی این بنا و حساسیت‌های یونسکو، تصریح کرد: مرمت‌هایی که ما به روش سنتی انجام می‌دادیم، به شدت مورد تایید و تحسین اعضای یونسکو قرار گرفت.

چوبک خاطرنشان کرد: امروز چالش اصلی ما حفظ مصالح نیست، بلکه زیرساخت‌هاست. عمده‌ترین چالش پیش‌روی مجموعه الموت، مسائل زیرساختی مانند «راه‌های دسترسی» و «ایمن‌سازی قلعه‌ها» است که امیدواریم در یک برنامه کوتاه‌مدت برطرف شود.

وی ابراز امیدواری کرد که ثبت جهانی این مجموعه، نقطه عطفی برای توجه بیشتر به زیرساخت‌ها و حفظ میراث ارزشمند ایران در تراز جهانی باشد.

ثبت جهانی قلعه الموت

پرونده «قلعه الموت و استحکامات وابسته» به عنوان سی‌امین اثر میراث‌فرهنگی ملموس ایران در فهرست میراث‌جهانی یونسکو جای گرفت. چهل و هشتمین اجلاس کمیته میراث فرهنگی یونسکو روز چهارم مردادماه که در بوسان کره جنوبی برگزار شده است با ثبت «قلعه الموت و استحکامات وابسته» در فهرست میراث جهانی موافقت کرد.

پرونده ثبت‌شده شامل مجموعه‌ای زنجیره‌ای از هفت قلعه و استحکام تاریخی شامل الموت، لمبسر، نویذرشاه، شمس‌کلایه، قسطین‌لار، شیرکوه و ایلان است. این شبکه دفاعی در دره‌های الموت شرقی و غربی و دامنه‌های جنوبی البرز قرار دارد.

سازه‌های یادشده در سده‌های یازدهم تا سیزدهم میلادی با تکیه بر شناخت دقیق جغرافیا، مدیریت منابع آب، مسیرهای ارتباطی، معماری دفاعی و سازمان فضایی شکل گرفته‌اند. این مجموعه تاریخی علاوه بر نقش سیاسی و نظامی، یکی از مراکز علمی عصر خود بوده و نام اندیشمندانی مانند خواجه نصیرالدین طوسی با آن پیوند خورده است.