۸۰ درصد موتورسیکلت‌ها فرسوده‌اند؛ مصرف سالانه ۱۲ میلیارد لیتر بنزین

به گزارش خبر حرفه ای از ایسنا؛ محمد صادق حاتمی – مدیر ستاد نوسازی ناوگان حمل‌ونقل ایدرو  در تشریح وضعیت ناوگان موتورسیکلت کشور گفت: در حال حاضر حدود ۱۳.۷ میلیون دستگاه موتورسیکلت در کشور در حال تردد است که بیش از ۱۱.۴ میلیون دستگاه از آن‌ها، یعنی معادل بیش از ۸۰ درصد، در زمره موتورسیکلت‌های فرسوده قرار دارند و از این تعداد بیش از ۸۰ درصد موتورهای کاربراتوری و در گروه بسیار آلاینده قرار دارند که این وضعیت، به‌ویژه در کلان‌شهرها، به یکی از چالش‌های جدی در حوزه آلودگی هوا، ایمنی ترافیکی و سلامت عمومی تبدیل شده است.

وی افزود: انتشار آلودگی هر موتورسیکلت کاربراتوری فرسوده بیش از پنج برابر موتورسیکلت انژکتوری نو و بیش از چهار برابر یک خودرو سواری است و دو برابر مصرف سوخت بیشتری نسبت به موتورسیکلت انژکتوری نو دارند و این تعداد یعنی ۱۱ میلیون و ۴۰۰ هزار دستگاه موتور سیکلت فرسوده سالانه، بیش از ۱۲ میلیارد لیتر بنزین مصرف می‌کنند که تنها نوسازی چهار میلیون دستگاه از این موتورسیکلت‌ها، معادل ۲.۱ میلیارد لیتر صرفه جویی بنزین به همراه خواهد داشت.

مدیر ستاد نوسازی ناوگان حمل‌ونقل ایدرو تصریح کرد: موتورسیکلت‌های فرسوده از آلاینده‌ترین وسایل نقلیه شهری هستند که این موتورها مقادیر بالایی از هیدروکربن‌ها، منوکسید کربن و ذرات معلق تولید می‌کنند و مستقیما با افزایش بیماری‌های تنفسی، قلبی- عروقی، آسم، آلرژی و تشدید بیماری‌های مزمن در ارتباط‌ هستند و بیشترین آسیب را به کودکان، سالمندان، زنان باردار و بیماران مزمن وارد می‌کنند و هزینه این آلودگی فقط در هوا دیده نمی‌شود؛ بلکه در افزایش مراجعات درمانی، مصرف دارو، بستری‌ها و فشار مضاعف بر نظام سلامت خود را نشان می‌دهد.

حاتمی ادامه داد: در شهر تهران، از حدود سه میلیون و ۲۰۰ هزار دستگاه موتورسیکلت، نزدیک به دو میلیون و ۴۰۰ هزار دستگاه فرسوده‌ هستند که این ناوگان فرسوده، سهم قابل‌توجهی در افزایش آلودگی هوا و بروز حوادث رانندگی دارد. به طوریکه بر اساس آمارهای رسمی، در سال گذشته ۲۷۴ نفر از هم‌وطنان در حوادث مرتبط با موتورسیکلت جان خود را از دست داده‌اند و بیش از ۱۹ هزار و ۹۰۰ فقره تصادف با نقش موتورسیکلت‌ها در کشور ثبت شده است؛ آماری که نشان می‌دهد مسئله نوسازی موتورسیکلت‌ها، مستقیما به جان و امنیت شهروندان گره خورده و ارتباط دارد.

وی تصریح کرد: از سوی دیگر، موتورسیکلت فرسوده یک وسیله پرخطر بوده و نبود فناوری‌های ایمنی مانند  ABS و نقص‌های فنی ناگهانی، همگی احتمال تصادف را افزایش می‌دهند. بخش قابل‌توجهی از مصدومان ترافیکی در مراکز درمانی، موتورسواران هستند و متاسفانه بسیاری از این حوادث با وسایل نقلیه‌ای رخ می‌دهد که نباید همچنان در چرخه تردد باشند.

مدیر ستاد نوسازی ناوگان حمل‌ونقل ایدرو افزود: با توجه به ابعاد گسترده این موضوع، در راستای سیاست‌های کلان کشور در حوزه ساماندهی ناوگان حمل‌ونقل، ماموریت نوسازی موتورسیکلت‌های فرسوده به وزارت صنعت، معدن و تجارت ابلاغ شده و وزارت صمت نیز در چارچوب قانون ساماندهی صنعت خودرو، سازمان گسترش و نوسازی صنایع ایران را به‌عنوان نماینده و بازوی اجرایی خود برای اجرای این ماموریت تعیین کرده تا با بهره‌گیری از ظرفیت دستگاه‌های مختلف، بخش خصوصی و شبکه بانکی، شرایط اجرای این طرح فراهم شود.

حاتمی گفت: در این چارچوب، تفاهم‌نامه نوسازی ۹۶ هزار دستگاه شامل ۷۰ هزار موتورسیکلت فرسوده و ۲۶ هزار تاکسی فرسوده تدوین و منعقد شده که در ادامه تحویل تاکسی‌های برقی، با آغاز این طرح، نوسازی موتورسیکلت‌های فرسوده نیز وارد مرحله اجرا شد و مسیر عملیاتی شدن آن آغاز شده است.

وی خاطرنشان کرد: اما، لازم است با نگاهی واقع‌بینانه به گذشته نیز اشاره شود. از سال ۱۳۴۸ تا امروز که تولید موتور سیکلت در ایران آغاز شده، موتورسیکلت فرسوده‌ای از ناوگان حمل و نقل خارج نشده است و همچنین طی ۱۸ سال گذشته در چهار مقطع، تلاش‌هایی برای نوسازی موتورسیکلت‌های فرسوده انجام شد که به نتیجه نرسید که علت این عدم توفیق، صرفا محدودیت‌های مالی نبود؛ بلکه نبود زیرساخت‌های سخت‌افزاری، فقدان مدل اجرایی و عملیاتی مشخص و شکل نگرفتن زنجیره منسجم از اسقاط تا جایگزینی موجب شد این طرح‌ها عملا متوقف بمانند.

مدیر ستاد نوسازی ناوگان حمل‌ونقل سازمان گسترش و نوسازی صنایع تاکید کرد: با این حال، اخیرا و برای نخستین بار، مدلی اجرایی تعریف شده، فرآیند اسقاط فعال، شبکه بانکی وارد میدان و ارتباط مؤثری میان اسقاط، تامین مالی و تولیدکننده برقرار شده است و این به‌معنای پایان مسئله نیست، بلکه به این معناست که مسیر حل مسئله بالاخره باز شده است.

حاتمی افزود: در طرح فوق، مقرر است تا تسهیلات ۳۰۰ میلیون تومانی برای خرید موتورسیکلت برقی و تسهیلات ۲۰۰ میلیون تومانی برای موتورسیکلت‌های بنزینی ارائه شود. همچنین به مالکان موتورسیکلت‌های فرسوده که قصد جایگزینی با موتورسیکلت برقی دارند، حدود ۲۶ میلیون تومان یارانه بلاعوض در ازای اسقاط موتورسیکلت تعلق می‌گیرد و در کنار آن، افرادی که موتورسیکلت بنزینی جدید خریداری می‌کنند نیز هشت میلیون تومان هزینه اسقاط دریافت خواهند کرد که مجموعا برای آنها حدود ۱۰۰ درصد هزینه خرید یک موتورسیکلت در این محدوده قیمتی از طریق تسهیلات پوشش داده می‌شود.

وی ادامه داد: از ابتدای آذرماه تا امروز نزدیک به ۲۵ هزار نفر ثبت نام کرده و در کمتر از یک ماه (از ابتدای دی ماه) با برگزاری آیین رونمایی تحویل نمادین اولین موتورسیکلت‌های جایگزین با حضور وزیر صمت در سازمان گسترش نوسازی صنایع ایران برگزار شد و ضمن دریافت تسهیلات، متقاضیان موتورسیکلت‌های جایگزین را تحویل گرفتند.

این مدیر ستاد نوسازی ناوگان حمل‌ونقل ایدرو درباره برنامه و اقدامات مورد نظر برای حرکت به سمت استفاده از موتورسیکلت‌های برقی و فرهنگ‌سازی آن تصریح کرد: بر اساس یک تفاهم‌نامه با وزارت نفت، جایگزینی ۲۰ هزار دستگاه موتورسیکلت برقی نیز در دستور کار قرار دارد و هم‌زمان با همکاری دستگاه‌های ذیربط، زیرساخت‌های مورد نیاز برای شارژ موتورسیکلت‌های برقی نیز در حال توسعه است تا بخشی از نگرانی مصرف‌کنندگان کاهش پیدا کرده و شرایط استفاده از موتورسیکلت‌های برقی بیشتر از قبل فراهم شود.

اولویت اجرای طرح نوسازی در کدام بخش است؟

حاتمی ادامه داد: در این میان، اولویت ما پلتفرم‌های کاری شهری؛ یعنی ناوگان‌هایی که در حوزه پیک و حمل‌ونقل کالا فعالیت می‌کنند، هستند؛ چراکه این گروه به دلیل دسترسی آسان‌ و امکان احراز هویت دقیق‌تر، می‌توانند در گام نخست هدف نوسازی قرار بگیرند و در تلاش هستیم تا  با همکاری مدیران این پلتفرم‌ها سهم قابل توجهی از ناوگان فرسوده مرتبط را نوسازی کنیم.

مدیر ستاد نوسازی ناوگان حمل‌ونقل ایدرو در پایان تاکید کرد: امروز حدود ۹۰ درصد قیمت بنزین به‌صورت یارانه‌ای پرداخت می‌شود و هر موتورسیکلت فرسوده به صورت سالانه بیش از ۱۰۰۰ لیتر مصرف سوخت دارد؛ بنابراین خروج هر دستگاه موتورسیکلت فرسوده به معنای صرفه‌جویی ۱۰۰۰ دلاری در سال است که رقم قابل توجهی در مقیاس ملی محسوب می‌شود.