افزایش تولید بدون اصلاحات در حوزه انرژی مشکل سوخت را حل نمیکند

خبر حرفه ای/رئیس هیات‌مدیره فدراسیون صادرات انرژی، با بیان اینکه ایران انرژی کم ندارد گفت: آنچه امروز با آن مواجهیم، ناکارآمدی در اقتصاد و حکمرانی انرژی است و اگر اصلاحات لازم در قیمت‌گذاری، سرمایه‌گذاری، بهینه‌سازی مصرف و مشارکت بخش خصوصی انجام نشود، تولید بیشتر هم به‌تنهایی چاره‌ساز نخواهد بود.

به گزارش خبر حرفه ای از ایرنا، حمیدرضا صالحی روز دوشنبه در نشست فصلی فدراسیون انرژی، با تاکید بر اینکه مساله اصلی انرژی در ایران بیش از آنکه تولید باشد، اقتصاد و حکمرانی انرژی است، اظهار داشت: باید امروز از خود بپرسیم که چرا کشوری مثل ایران با این حجم عظیم منابع نفت و گاز و سابقه طولانی در صنعت برق، امروز با کمبود سرمایه‌گذاری و مشکلات جدی در تامین انرژی مواجه است.

وی با تاکید بر اینکه نباید پاسخ این سوال را در کمبود تولید جست‌وجو کرد، افزود: سال‌هاست که در کشور با نگاه مهندسی به انرژی نگاه کرده‌ایم یعنی هرگاه مصرف بالا رفته گفته‌ایم نیروگاه بیشتری بسازیم و هرگاه گاز کم آمده، گفته‌ایم تولید گاز را افزایش دهیم، در حالی که افزایش تولید ضروری است اما کافی نیست.

صالحی با بیان اینکه انرژی فقط یک کالای فنی نیست بلکه کالایی اقتصادی و موضوعی در سطح امنیت ملی به شمار می‌آید، اظهار کرد: هر تصمیمی که در حوزه انرژی می‌گیریم، مستقیم بر تولید، سرمایه‌گذاری، تورم، اشتغال و رفاه مردم اثر می‌گذارد.

رئیس هیات‌مدیره فدراسیون صادرات انرژی، نخستین چالش پیش‌روی کشور را اقتصاد دستوری انرژی برشمرد و گفت: یکی از ریشه‌های اصلی مشکلات، فاصله میان قیمت انرژی، هزینه واقعی تامین و ارزش اقتصادی آن است زیرا وقتی قیمت‌ها غیرواقعی باشد هم مصرف افزایش می‌یابد و هم سرمایه‌گذاری جذابیت خود را از دست داده و بهره‌وری اقتصادی کاهش پیدا می‌کند.

صالحی، اصلاح اقتصاد انرژی را به معنای گران کردن انرژی برای مردم ندانست و تاکید کرد: این کار باید تدریجی، هدفمند و همراه با حمایت از اقشار آسیب‌پذیر باشد تا رفتار اقتصادی مردم و جامعه اصلاح شود و بهره وری افزایش یابد.

بهینه سازی مصرف به معنی صرفه جویی صرف نیست

این فعال حوزه انرژی با تاکید بر اینکه ناترازی در این بخش فقط با افزایش تولید قابل حل نیست، گفت: مصرف بهینه‌تر، حکمرانی بهتر و سرمایه‌گذاری موثرتر راهکار اصلی برای رفع ناترازی در حوزه انرژی است.

وی با یادآوری اینکه بهینه‌سازی مصرف گاهی می‌تواند با هزینه‌ای بسیار کمتر از ساخت یک مگاوات ظرفیت جدید، همان میزان ظرفیت را آزاد کند، به مصرف سوخت در بخش کشاورزی اشاره کرد و اظهار داشت: بخش مهمی از مصرف انرژی کشور به بخش کشاورزی اختصاص دارد و می توان با روش های ساده ای چون اصلاح الکتروپمپ‌های قدیمی، مصرف برق را به میزان قابل توجهی کاهش داد.

صالحی افزود: اگر یک چاه با موتور ۸۰ کیلوواتی در بخش کشاورزی با اصلاح تجهیزات به ۵۰ کیلووات مصرف برق رسانده شود، بدون ساخت نیروگاه جدید، ۳۰ کیلووات ظرفیت آزاد می شود یعنی بهینه‌سازی مصرف نباید فقط یک برنامه صرفه‌جویی باشد، بلکه باید به یک صنعت و یک بازار اقتصادی تبدیل شود.

رئیس هیات‌مدیره فدراسیون صادرات انرژی، سرمایه‌گذاری را چالش سوم دانست و گفت: صنعت انرژی ایران به سرمایه‌گذاری گسترده نیاز دارد، اما سرمایه‌گذار فقط به دنبال نرخ بازده نیست، بلکه به دنبال قابل پیش‌بینی بودن آینده نیز هست.

صالحی افزود: اگر سرمایه‌گذار نداند قیمت برق چه خواهد شد، پرداخت‌ها به موقع انجام می‌شود یا نه، قوانین سال آینده چه تغییری خواهد کرد و ریسک ارزی و اقتصادی چگونه مدیریت می‌شود، طبیعی است که سرمایه خود را وارد این صنعت نکند.

وی اظهار کرد: یکی از مهم‌ترین وظایف حکمرانی انرژی، کاهش ریسک سرمایه‌گذاری است و سرمایه را نمی‌توان با دستور وارد کرد، سرمایه را باید با اعتماد وارد کرد.

رئیس هیات مدیره فدراسیون صادرات انرژی با ارایه چند راهکار برای بهبود وضعیت انرژی در کشور اظهار داشت: گام نخست می تواند اصلاح تدریجی اقتصاد انرژی و فاصله گرفتن از قیمت‌گذاری دستوری با همراهی حمایت مستقیم و هدفمند از مردم باشد و گام دوم به تبدیل بهینه‌سازی مصرف به یک بازار بزرگ اقتصادی و سودآور برای سرمایه‌گذاران اختصاص یابد.

صالحی گام سوم را ایجاد محیط امن و قابل پیش‌بینی برای سرمایه‌گذاری در نیروگاه، شبکه، ذخیره‌سازی گاز و تجدیدپذیرها دانست و افزود: توسعه متوازن سبد انرژی و اصلاح حکمرانی و همچنین مشارکت واقعی بخش خصوصی دیگر راهکارهای قابل اجرا برای مدیریت انرژی در کشور هستند.

وی با یادآوری اینکه باید قراردادها قابل اتکا باشند، پرداخت‌ها تضمین شوند و قوانین پایدار بمانند، بر ضرورت مدیریت ریسک‌های ارزی و اقتصادی تاکید کرد تا بخش خصوصی احساس امنیت اقتصادی داشته باشد.

توسعه سبد انرژی به معنی انتخاب بین نیروگاه حرارتی و خورشیدی نیست

این فعال حوزه انرژی در زمینه توسعه متوازن سبد انرژی نیز گفت: نباید مساله انرژی را به انتخاب میان نیروگاه حرارتی و خورشیدی محدود کرد؛ هرچند انرژی خورشیدی یک فرصت مهم برای ایران است، اما توسعه آن بدون شبکه، ذخیره‌سازی و اصلاح بازار، مساله ناترازی برق را به‌طور کامل حل نمی‌کند.

صالحی یادآور شد: باید همزمان نیروگاه حرارتی کارآمد داشت، انرژی خورشیدی و بادی را گسترش داد، ذخیره‌سازی را جدی گرفت، شبکه را توسعه داد و مدیریت تعادل را وارد برنامه اصلی انرژی کشور کرد.

وی بر لزوم اصلاح حکمرانی و مشارکت واقعی بخش خصوصی تاکید کرد و افزود: باید میان سیاست‌گذاری، تنظیم‌گری و فعالیت اقتصادی تفکیک قائل شد، دولت باید سیاست‌گذار و ناظر قدرتمند باشد و بخش خصوصی نیز نباید پیمانکار دولت باشد، بلکه باید شریک توسعه انرژی کشور شود.

رئیس هیات مدیره فدراسیون صادرات انرژی خواستار مشارکت بخش خصوصی در فرآیند تصمیم سازی های دولت دولت شد و گفت: تشکل‌های تخصصی باید از مرحله تصمیم‌سازی در کنار دولت قرار بگیرند، نه اینکه پس از تصمیم‌گیری فقط برای اظهار نظر دعوت شوند.

صالحی با یادآوری اینکه ایران انرژی کم ندارد بلکه با ناکارآمدی در اقتصاد و حکمرانی انرژی مواجه است، اظهار داشت: امروز به تولید بیشتر انرژی نیاز داریم اما تولید بیشتر به تنهایی کافی نیست؛ به سرمایه‌گذاری نیاز داریم، اما سرمایه‌گذاری بدون امنیت اقتصادی اتفاق نمی‌افتد. به انرژی‌های تجدیدپذیر نیاز داریم، اما تجدیدپذیرها بدون شبکه و بازار مناسب نمی‌توانند تمام مساله را حل کنند.

وی با تاکید بر اینکه بهینه‌سازی مصرف باید از یک شعار به یک بازار واقعی اقتصادی تبدیل شود، افزود: اگر پاسخ ناترازی انرژی فقط در ساخت نیروگاه بود، شاید شرایط امروز مدیریت می‌شد، اما با اصلاح اقتصاد و حکمرانی انرژی می‌توان آینده انرژی کشور را ساخت.