پایش خاک‌های شور کشور کلید خورد

به گزارش خبر حرفه ای از مهر؛ جمعه ۱۲ دی ۱۴۰۴ دهمین نمایشگاه بین‌المللی جامع کشاورزی ایران با حضور معاون وزیر جهاد کشاورزی و معاون وزیر کشاورزی افغانستان در محل دائمی نمایشگاه بین‌المللی تهران افتتاح شد.

هادی اسدی‌رحمانی، رئیس مؤسسه تحقیقاتی خاک و آب کشور در این مراسم در جمع خبرنگاران، گفت: سالانه اراضی کشاورزی کشور به ۵ میلیون تن انواع کود شیمیایی و مواد آلی نیاز دارد؛ اما وزارت جهاد کشاورزی به عنوان متولی ساماندهی این حوزه معمولاً به دلایل مختلف از جمله اقتصادی فقط ۳.۵ میلیون تن از این محصولات را توزیع می‌کند.

وی افزود: ۱.۵ میلیون تن تأمین این بازار دچار کمبود است و مصرف کود و مواد آلی بخش کشاورزی ما پایین‌تر از سایر کشورها است. همچنین گفتنی است، از این آمار ۳ میلیون تن توسط نهاده‌های دولتی زیرمجموعه وزارت جهاد کشاورزی و ۵۰۰ هزار تن نیز از سوی بخش خصوصی توزیع می‌شود.

وی در ادامه سخنان خود با اشاره به فقر مواد آلی خاک کشور، اظهار کرد: میزان مواد آلی خاک رابطه مستقیم با اقلیم منطقه دارد. مواد آلی خاک کشاورزی کشورهایی مانند عراق، ترکیه و نیز شرق کشور همین مقدار مواد آلی است، زیرا ایران در منطقه خشک و نیمه‌خشک و البته کم بارش قرار دارد.

وی اضافه کرد: بنابراین، طبیعی است بیش از ۷۰ درصد خاک‌های کشاورزی کشور کربن آلی کمتر از یک درصد داشته باشند؛ چرا که در نواحی مرکزی کشور بارش‌ها کمتر از ۲۰۰ میلی متر ثبت می‌شود.

این محقق حوزه خاک در خصوص راهکار برون‌رفت از این وضعیت عنوان کرد: عمدتاً با مصرف کودهای آلی و کشاورزی حفاظتی که حداقل شخم را دارد، می‌توان به باروری خاک کمک کرد. در مناطق دچار فقر مواد آلی، کشاورزی حفاظتی باید سال‌های متوالی ادامه پیدا کند تا شاهد بهبود وضعیت این خاک‌ها باشیم.

وی گفت: در حال حاضر آمار کشاورزی حفاظتی کشور چند صد هکتار بوده تا معضلات این بخش کاهش پیدا کند.

اسدی‌رحمانی یادآور شد: آموزش، ارتقا دانش، استفاده از ماشین‌آلات فناوری‌شده و… از چالش‌های حوزه کشاورزی سنتی کشور است که متولیان امر باید گره‌گشایی کنند.

رئیس مؤسسه خاک و آب کشور در پاسخ به این پرسش مهر که بخش زیادی از اراضی کشاورزی به دلیل کودهای شیمیایی دچار مشکلات مواد آلی شده‌اند، این مرکز پژوهشی در این خصوص چه برنامه‌ای دارد، اظهار کرد: آلودگی خاک عوامل مختلفی دارد. برخی ژنتیکی و مربوط به نوع خاک است؛ مثلاً خاک برخی مناطق دارای آرسنیک است. مؤسسه خاک سعی دارد این خاک‌ها را در استان‌های مختلف شناسایی کرده و طراحی برنامه‌ها به گونه‌ای باشد که گیاهی در این خاک‌ها کشت شود که مواد غذایی نبوده و تا سلامت انسان‌ها با خطر مواجه نشود. در این خاک‌ها بیشتر زراعت چوب و کاشت محصولاتی غیرمصرفی بانجام می‌شود.

وی ادامه داد: بخشی از آلودگی‌ها هم به کود و سموم مصرفی بخش کشاورزی برمی گردد که محصولات باید ارزیابی دقیق شده و با استانداردهای لازم به دست کشاورز برسد. تا در ادامه زنجیره تولید مواد غذایی در بهترین سطح استانداردی محصولات غذایی تولید و تأمین شود.

وی در ادامه سخنان خود با اشاره به شوری خاک از دیگر آلودگی‌های موجود اراضی کشاورزی، عنوان کرد: اما شوری خاک بیشتر به تغییر اقلیم برمی‌گردد که یکی دیگر از معضلات خاک کشاورزی کشور است. مؤسسه خاک و آب، پروژه پایش خاک‌های کشور را کلید زده و قرار است هر ۵ سال یک بار تغییر وضعیت خاک‌ها در مناطق خشک رصد و مشخص شود چند درصد به شوری خاک اضافه شده و مساحت آنها چه تغییراتی داشته‌اند.