انتقال آب سد آزاد به مرکز و شرق استان کردستان در آستانه بهره‌برداری

به گزارش خبرحرفه ای علاوه بر این، پروژه مزبور نقش مهمی در توسعه کشاورزی منطقه ایفا می‌کند و زمینه بهره‌برداری از ۴۳۰۰ هکتار از اراضی کشاورزی و باغات واقع در مسیر سامانه را فراهم کرده است؛ به‌طوری‌که تاکنون ۱۳۰۰ هکتار از این اراضی از آب این سامانه بهره‌مند شده‌اند.

طرح بزرگ سد آزاد و سامانه‌های انتقال آب با هدف تأمین آب شرب شهرهای سنندج، قروه، دهگلان و توسعه باغات و کشاورزی در مسیر انتقال، یکی از طرح‌های راهبردی در حوزه مدیریت منابع آب استان کردستان به شمار می‌رود. این طرح با استفاده از زیرساخت‌های شامل سد آزاد به ارتفاع ۱۲۵ متر و حجم مخزن ۳۰۰ میلیون متر مکعب، شامل بیش از ۸۸ کیلومتر خط انتقال است که خود شامل ۷۳ کیلومتر لوله انتقال، ۱۵ کیلومتر تونل و ۶۶۰ متر ارتفاع پمپاژ است. این سامانه مسئول انتقال آب از حوضه آبریز سیروان به حوضه قزل‌اوزن و تحویل آن به مخزن سد قوچم می‌باشد.

آب تنظیمی این سد از طریق سامانه‌های انتقال مختلفی نظیر انتقال آب از سد آزاد به سد قوچم به طول ۸۸ کیلومتر، خط انتقال مستقیم از سد آزاد به تصفیه‌خانه شهر سنندج به طول ۲۷ کیلومتر، و تصفیه‌خانه آب و خط انتقال آب از سد قوچم به شهرهای قروه و دهگلان به طول ۶۴ کیلومتر تأمین می‌شود. هدف کلی این طرح تأمین آب شرب سالم و بهداشتی برای شهرهای سنندج، قروه و دهگلان و همچنین آب کشاورزی برای ۴۳۰۰ هکتار از اراضی و باغات مسیر سامانه است.

پروژه انتقال آب به سنندج: دو مرحله اصلی با هدف تأمین آب پایدار

آبرسانی به شهر سنندج از سال ۱۳۹۴ آغاز شد. در مرحله نخست، رهاسازی آب در مسیر طبیعی رودخانه قبل از ایستگاه میانی سامانه ۸۸ کیلومتری (کیلومتر ۳۳ سامانه )انجام شد تا آب به سد وحدت برسد. این اقدام با هدف تأمین بخشی از نیاز آبی شهر انجام شد.

در مرحله دوم، که از سال ۱۳۹۸ آغاز و در آذر ۱۴۰۱ به بهره‌برداری رسید، خط انتقال مستقیم آب به تصفیه‌خانه شرب سنندج راه‌اندازی شد. این خط به طول ۲۷ کیلومتر از سامانه ۸۸ کیلومتری منشعب شده و آب را به صورت مستقیم به تصفیه‌خانه منتقل می‌کند. مجموع طول مسیر این انتقال مستقیم به همراه بخش‌های قبلی ۶۰ کیلومتر است که بخش اول آن شامل ۳۳ کیلومتر از سامانه ۸۸ کیلومتری است. این پروژه در کنار توسعه تصفیه‌خانه شرب سنندج، ظرفیت تأمین آب شرب شهر را به میزان قابل توجهی افزایش داد.

آبرسانی به شهرهای قروه و دهگلان؛ تقویت زیرساخت‌ها برای تأمین آب پایدار

یکی از پروژه‌های مهم طرح سد آزاد، آبرسانی به شهرهای قروه و دهگلان است. این بخش از سامانه شامل خط لوله‌ای به طول ۶۴ کیلومتر و دو ایستگاه پمپاژ با ارتفاع پمپاژ ۳۶۷ متر است. در حال حاضر، خط انتقال آب به دهگلان به طول ۲۵ کیلومتر و ایستگاه پمپاژ شماره ۱ آماده بهره‌برداری است، که به طور همزمان با انجام فعالیت‌های تکمیلی، آبرسانی به این شهر به صورت مستمر ادامه دارد.

در کنار این اقدامات، بخش دیگری از پروژه شامل ساخت خط انتقال ۳۹ کیلومتری از دهگلان به قروه در حال اجراست. با تأمین اعتبار لازم، عملیات اجرایی خط انتقال و ایستگاه پمپاژ شماره ۲ با سرعت بیشتری ادامه خواهد یافت و به سرعت تکمیل و وارد مدار خواهد شد.

ایستگاه‌های پمپاژ و خط تکمیلی؛ افزایش ظرفیت پمپاژ و تکمیل طرح

در سامانه ۸۸ کیلومتری انتقال آب از سد آزاد، سه ایستگاه پمپاژ برای تأمین آب شرب سنندج و سد قوچم  و انشعابات کشاورزی مسیر سامانه طراحی شد. این ایستگاه‌ها به ظرفیت پمپاژ ۳.۲ مترمکعب بر ثانیه با ارتفاع پمپاژ ۶۶۰ متر آب را تا سد قوچم انتقال می‌دهند.

همچنین، ایستگاه پمپاژ و خط تکمیلی ابتدای مسیر، که در نزدیکی سد آزاد در حال اجراست، ظرفیت پمپاژ را به میزان قابل توجهی افزایش خواهد داد. این ایستگاه که مستقل از سه ایستگاه پمپاژ قبلی است، به افزایش ظرفیت کلی سیستم کمک می‌کند و در نهایت ظرفیت نهایی پمپاژ سامانه را به ۶.۲ مترمکعب بر ثانیه خواهد رساند.

تأمین آب پایدار برای بیش از ۴۰ درصد جمعیت استان کردستان؛ هدف گذاری تا افق ۱۴۲۵

با بهره‌برداری کامل از طرح انتقال آب سد آزاد و تکمیل ایستگاه‌های پمپاژ، بخش عمده‌ای از مردم استان کردستان تا افق ۱۴۲۵ از آب شرب پایدار، گوارا و بهداشتی بهره‌مند خواهند شد؛ از جمله ۷۰۰ هزار نفر در سنندج و ۳۵۰ هزار نفر در شهرستان‌های قروه و دهگلان. همچنین کشاورزان استان نیز از منابع آب کشاورزی این طرح برای توسعه ۴۳۰۰ هکتار از اراضی و با استفاده از مسیر قاطع سامانه، بهره خواهند برد.

این پروژه‌ها با تأمین نیاز آبی استان، گامی بلند در جهت افزایش رفاه شهری، توسعه کشاورزی و صنایع در منطقه برداشته خواهد شد و نقش مهمی در مدیریت منابع آب و تأمین نیازهای روزافزون این استان ایفا می‌کند. همچنین، این طرح موجب تأمین بیش از ۴۰ درصد از جمعیت استان کردستان و افزایش ظرفیت آبی در مناطق مختلف می‌شود.