جنگ خاورمیانه چه بر سر بازارهای جهانی آورد؟

خبر حرفه ای/بررسی بازارهای جهانی نشان می‌دهد تنش‌های نظامی در خاورمیانه، شوک‌های اقتصادی مهمی ایجاد کرده است که تبعات آن مدتها بر اقتصاد جهانی سایه خواهد افکند.

به گزارش خبر حرفه ای از ایرنا، با گذشت ۱۰ روز از آغاز جنگ تحمیلی آمریکا و رژیم صهیونیستی علیه کشورمان، بازارهای جهانی شوک‌های کم‌سابقه و بعضا بی‌سابقه‌ای را تجربه کرده‌اند.

اولین و شاخص‌ترین بازاری که نسبت به شروع جنگ عکس العمل نشان داد، بازار انرژی بود. بهای هر بشکه نفت خام برنت طی ۱۰ روز جنگ حدود ۵۰ درصد افزایش یافت و تا لحظه نگارش گزارش، به حدود ۱۰۶ دلار در هر بشکه رسید.

این قیمت البته در لحظات آغازین شروع بازارهای مالی در هفته جاری، حتی به حدود ۱۱۹ دلار هم رسیده بود.

کاهش تولید برخی از تولیدکنندگان نفت از جمله عراق و همچنین اعلام کاهش قریب الوقوع تولید از سوی برخی دیگر از تولیدکنندگان نظیر کویت در نتیجه محدودیت تردد نفتکش‌ها از تنگه هرمز، عامل این جهش قیمتی بوده است.

بازار گاز به عنوان ضلع دیگر بازار انرژی نیز با آغاز جنگ و البته پس از اعمال محدودیت تردد از تنگه هرمز از سوی ایران، شاهد نوسانات شدیدی بود. بهای گاز طبیعی در معاملات آتی اروپا در حالی که تا پیش از جنگ حدود ۳۲ یورو به ازای هر مگاوات ساعت بود، در لحظه تنظیم گزارش به حدود ۶۱ یورو افزایش یافت که رشد حدود دو برابری را نشان می‌دهد.

تعطیلی کارخانه رای لفان قطر به عنوان یکی از بزرگترین تامین کنندگان گاز جهان در هفته گشته، عامل مهمی در این جهش قیمتی بوده است.

بازار طلا هم از شوک جنگ بی‌نصیب نماند. بهای هر اونس طلا در بازارهای جهانی که تا پیش از آغاز جنگ حدود ۵ هزار و ۱۸۰ دلار بود، با شروع جنگ به بیش از ۵ هزار و ۴۰۰ دلار هم رسید.

با تداوم بهای سوخت‌های فسیلی و نگرانی فعالان اقتصادی از چشم انداز تورم در اقتصادهای بزرگ خصوصا آمریکا، قیمت طلا روند نزولی به خود گرفت چراکه انتظار سرمایه گذاران از افزایش نرخ بهره فدرال رزرو در نشست بعدی به منظور مقابله با تورم ناشی از جنگ، باعث تقویت دلار و در نتیجه، کاهش قیمت طلا شد. این عامل سبب شد بهای هر اونس طلا در لحظه تنظیم گزارش به کمتر از ۵ هزار و صد دلار کاهش یابد.

نرخ بازده اوراق قرضه ۱۰ ساله آمریکا به عنوان یکی از پناهگاه‌های امن سرمایه‌گذاران هم با شروع جنگ، روند صعودی پرشتابی را تجربه کرد. در حالی که طی هفته‌ها و ماه‌های پیش از جنگ، نرخ بازدهی این اوراق نزولی بود و استقراض دولت آمریکا در حال کم‌هزینه‌تر شدن بود، با آغاز جنگ این روند معکوس شد.

نرخ بهره اوراق ۱۰ ساله آمریکا که پیش از آغاز جنگ و در یک مسیر نزولی به کمتر از ۳.۹۵ درصد هم رسیده بود، در لحظه تنظیم گزارش به حدود ۴.۲ درصد افزایش یافت که رشد ۰.۲۵ واحد درصدی را نشان می‌دهد. نگرانی سرمایه‌گذاران از چشم‌انداز تورمی اقتصاد آمریکا و بازدهی زیاد برخی کالاها نظیر نفت و گاز، باعث ایجاد فشار فروش در این اوراق و در نتیجه کاهش قیمت و افزایش بازده این اوراق شد. بالا رفتن نرخ بازده اوراق دولتی آمریکا به معنای بیشتر شدن هزینه بهره استقراض و تشدید ناترازی مالی دولت آمریکاست.

بورس‌های مهم جهان هم با آغاز جنگ و تشدید تبعات اقتصادی آن، افت‌های شدیدی را تجربه کردند. معاملات آتی سهام ایالات متحده امروز دوشنبه به شدت کاهش یافت، زیرا نفت در بحبوحه تشدید درگیری‌های خاورمیانه از مرز ۱۰۰ دلار در هر بشکه عبور کرد و این نگرانی‌ها را افزایش داد که هزینه‌های انرژی بالاتر می‌تواند رشد را کاهش دهد و تورم را دوباره شعله‌ور کند. معاملات آتی Dow و S&P ۵۰۰ به ترتیب ۱.۳% و ۱.۶% سقوط کردند، در حالی که معاملات آتی Nasdaq ۱۰۰ حدود دو درصد کاهش یافت.

بازار سهام در اروپا هفته را با کاهش شدید آغاز کردند، زیرا هر دو شاخص STOXX ۵۰ و STOXX ۶۰۰ بیش از دو درصد سقوط کردند و به پایین‌ترین سطح خود از نوامبر ۲۰۲۵ رسیدند.

بازار سهام ژاپن هم از این وضیت بی‌نصیب نبود. شاخص Nikkei ۲۲۵ در روز دوشنبه ۵.۲ درصد سقوط کرد و به ۵۲۷۲۹ بسته شد و به ضعیف‌ترین سطح خود در دو ماه اخیر رسید، زیرا بهای نفت به دلیل نگرانی‌ها از طولانی شدن جنگ در خاورمیانه و افزایش نگرانی از تورم از ۱۰۰ دلار در هر بشکه عبور کرد.